Category: Uncategorized


Ekuacionet (barazimet) kimike


  • Reaksionet që ngjajnë në mes të substancave të ndryshme, i paraqesim me anë të ekuacioneve ose barazimeve kimike.
  • Në anën e majtë të barazimit shënohen substancat që hyjnë në reaksion, të cilat quhen reaktantë, kurse në anën e djathtë të ekuacionit kimit, shënohen substancat të cilat formohen, të cilat quhen produkte.
  • Në çdo barazim kimik, zbatohet ligji i ruatjes së masës, sipas të cilit, masa e tërësishme e substancës bashkëvepruese është e barabartë me masën e tërësishme e produkteve të fituara. P.sh.:
       -Gjatë nxehjes së Oksidit të zhivës, fitohet Zhiva metalike dhe Oksigjeni molekular.

    Ar(Hg) = 200;  Ar( O ) = 16;   Mr (O2) = 32

    Mr (HgO) = Ar (Hg) + Ar ( O ) = 200+16 = 216

    2HgO = 2Hg+O2

    2 mole = 2 mole + 1 mol

    2 • 216g = 2•200g + 32g

    432g = 400g + 32g

    432g = 432g

Advertisements

Welcome to WordPress.com. This is your first post. Edit or delete it and start blogging!


  • Për të paraqitur atomet dhe molekuat, përdoren simbolet dhe formulat kimike. Deri në fund të shekullit XVII, kimistët e ndryshëm posedonin simbolikën personale për shënimin e elementeve dhe komponimeve të njohura deri atëherë. Kjo shkaktonte konfuzion ose mokuptim në mes kimistëve të ndryshën, prandaj u shtrian si kërkesë për formimin e simbolikës së unifikuar, e cila vlenë për të gjithë kimistët.
      Në vitin 1803, kimisti suedez Berceliusi, propozoi që për shënimin e atomit të elementit kimik të përdoret shkronja e parë e emrit të pranuar të elementit në gjuhën latine. P.sh:
          Për Hidrogjenin –> HydroGenium “H”
          Për Oksigjenin   -> OxyGenium “O”
          Për Azotin           -> NitroGenium “N”
    Në qoftë se dy ose më tepër elemente fillojnë me shkrunjën e parë të njëjtë, atëherë Berceliusi propozoi që vetëm njëri prej tyre të shënohet me shkronjën e parë, kurse për elementet e tjera të shkruhet edhe shkronja e dytë, e theksuar nga emri latin. P.sh:  

    Sulfuri                                                     S
    Seleni                                                      Se
    Silici                                                         Si
    Skandiumi (Scandiumi)                     Sc
    Kallai (Stonum)                                    Sm
    Antinomi (Stibium)                             Sb                       etj.

  • Për të paraqitur molekulat e elementeve, p.sh., H2;    O2;    Cl2;   etj., ose molekulat e komponimeve, p.sh.,  H2SO4;   HNO3;   Na2CO3;   etj., përdorim formulat kimike.
  • Formulat Kimike paraqesinpërzierje të simboleve dhe numrave në raport të caktuar. Numrat që shënohen në të djathtë të simbolit kimik, quhen Indeks dhe paraqet numrin e atomeve të atij elementi në molekulë, kurse numri që shënohet para formulës kimike, quhet koeficient dhe paraqet numrin e molekulave.
  • Për të paraqitur formulën e një molekule në laborator, duhet të bëjmë analizën cilësore dhe sasiore, në të cilën përcaktohet lloji i atomeve dhe raportet sasiore të tyre në molekulë.

  • Masa atomike relative paraqet numrin, i cili tregon për sa herë masa e atomit të ndonjë elementi kimik është më e madhe se 1/12 pjesë e atomit të izotopit të karbonit C12.
    1/12 pjesë e izotopit të karbonit C12 quhet Njësi e unifikuar e masës atomike.
  • Masat atomike relative janë përcaktuar në mënyrë eksperimentale për të gjitha atomet e elementeve kimike që gjenden në tabelën e sistemit periodik.

  • Masa molekulare relative paraqet numrin, i cili tregon për sa herë masa e molekulës është më e madhe se njësia atomike e masës.
  • Molekula është e përbërë nga dy, ose më tepër atome. Në mënyrë praktike, masa molekulare relative llogaritet duke i mbledhur masat atomike relative të elementit përbërës të molekulës së caktuar. PSH:

    Llogaritni masën molekulare relative të Acidit Sulfurik ( H2SO4 ), duke ditur nga sistemi periodik që masa atomike relative e Hidrogjenit ( H ) është   Ar( H ) = 1,01;    Ar( S ) = 32;   Ar( O ) = 16

    Mr ( H2SO4 ) = 2Ar ( H )  +  Ar ( S )  +  4 Ar ( O )
    Mr ( H2SO4 ) = (2 • 1,01)  +  32  +  (4 • 16)
    Mr ( H2SO4 ) = 2,02 + 32 + 64
    Mr ( H2SO4 ) = 98,02

  • Sasia e Substancës është madhësi fizike proporcionale me numrin e grimcave në substancën e caktuar. Njësia për matjen e sasisë të substancës quhet “Mol”.
  • 1 mol i substancës paraqet atë sasi, e cila përmban aq njësi elementare, sa ka atome në 12g të izotopit të karbonit C12. Ky numër i njësisë elementare në 1 mol të substancës, quhet “Numër i Avogadros” dhe ka vlerën 6,022 • 1023
  • Masa molare paraqet masën e një moli të substancës. Masa molare për atome është e barabartë me masën atomike relative, duke i shtiar njësinë g/mol, kurse masa molare për molekula është e barabartë me masën molekulare relative, duke i shtuar njësinë g/mol.

    M(atome)      = Ar(atome) • g/mol

    M(molekula) = Mr(molekula) • g/mol

  • Vëllimi molar paraqet vëllimin e një moli të çfarëdo gazi në kushte standarde:
    Temperatura:    T=0°C (273,15°K)
    Shtypja:              p=101325Pa = 101,325 kPa = 1 bar
                     …. – dhe ka vlerën 22,414 dm3/mol          (PS: 1 dm3 = 1 l)

  • Radhitja e elektroneve nëpër shtresa elektronike sipar vlerave rritëse të energjive të tyre, quhet Konfiguracion Elektronik.
  • Mbushja e orbitaleve atomike me elektrone bëhet sipas parimit të qëndrueshmërisë, sipas të cilit së pari mbushet me elektrone orbitalja atomike me energjinë më të vogël, e pastaj në mënyrën e njëpasnjëshme mbushen orbitalet me energji më të madhe.
  • Për të shënuar konfiguracionin Elektronik të atomit të ndonjë elementi kimik, duhet të dimë numrin atomik të tij ( Z ), që paraqiste numrin e protoneve në bërthamë ose të elektroneve në mbështjellës; radhën e përgjithshme të orbitaleve atomike, sipas vlerave rritëse të energjive të tyre dhe numrin maksimal të elektroneve që mund të vendosen në orbitaled e veçanta atomike.

  • Rradhitja e përgjithshme e orbitaleve atomike sipas vlerave rritëse të energjive të tyre, paraqitet siç vijon:

    1s2 2s2 2p6 3s2 3p6 4s2 3d10 4p6 5s2 4d10 5p6 4d10 5p6 6s2 4f14 5d10 6p6 7s2 5f14 6d10 7p6

    Numrat 1, 2, 3, 4, 5, 6 dhe 7 paraqesin nivelet kryesore energjetike ose shtresat elektronike “K, L, M, N, O, P, Q” , që përcaktohen nga numri kuantik kryesor; simbolet s, p, d dhe f, paraqesin llojin e orbitaleve atomike, që përcaktohen nga numri kuantik sekondar, kurse vlerat eksponenciale 2, 6, 10 dhe 14  paraqesin numrin maksimal të elektroneve që mund të vendosen në orbitaled e veçanta atomike.

  • SH.1   Shënoni konfiguracionin elektronit të atomit të hidrogjenit, duke ditur nga sistemi periodik që numri atomik I tij është Z=1    
                    -> 1s1 (rritet energjia)

  • SH.2   Shënoni konfiguracionin elektronik të atomit të Heliumit, duke ditur nga sistemi periodik që numri atomik I tij është Z=2
                  -> 1s
    2

  • SH.3  Shënoni konfiguracionin elektronik të atomit të Litiumit, duke ditur nga sistemi periodik që numri atomik I tij është Z=3
                 -> 1s2 2s1      (sepse 2+1 = 3)

  • SH.4  Shënoni konfiguracionin elektronik të atomit të Beriliumit, duke ditur nga sistemi periodik që numri atomik I tij është Z=4
                -> 1s2 2s
    2

SH.5  Shënoni konfiguracionin elektronik të atomit të Borit, duke ditur nga sistemi periodik që numri atomik I tij është Z=5
            -> 1s2 2s2 2p

______________________________________________________________________________________________________________________________________


  •      Në njësinë e kaluar mësimore treguam që atomet janë të ndërtuar nga bërthama dhe mbështjellësi I atomit.
  •      Në mbështjellës të atomit gjenden elektronet të vendosura nëpër shtresa elektronike, në të cilat posedojnë energji konstante ose të pandryshueshme. Ndryshimi energjetik I atomeve bëhet vetëm në rastet e kalimit të elektroneve nga një shtresë elektronike ose nivel energjetik në shtresën tjetër. Për të kuptuar më mirë mënyrën e vendosjes së elektroneve nëpër shtresa elektronike, përdoren katër numra konstantë, që quhet NUMRA KUANTIKË, dhe janë:
  • Numri kuantik kryesor ose parësor që shënohet me ( m )
  • Numri kuantik sekondar ose dytësor që shënohet me ( l )
  • Numri kuantik magnetik që shënohet me ( mg )
  • Numri kuantik i spinit që shënohet me ( ms )

  • Numri kuantik kryesor ( m ) paraqet numrin e shtresave elektronike ose niveleve energjetike të elektroneve në atom. Gjithsej në atom ekzistojnë 7 shtresa elektronike, të cilat shënohen me shkronja të mëdha të shtypit:
     
    m =  1      2     3     4     5    6    7
               K      L    M    N     O    P   Q

Numri maksimal I elektroneve që mund të vendosen në një shtresë elektronike, përcaktohet me ekuacionin:

      N e°  =  2  ●  m²
m=1 K        N e° = 2 ● m²  =  2 ● 1²  =  2 Elektrone

m=2 L        N e° = 2 ● m²  =  2 ● 2²  =  8 Elektrone

m=3 M      N e° = 2 ● m²  =  2 ● 3²  =  18 Elektrone

  • Numri kuantik sekondar ( l ) paraqet numrin e nën’nivelve energjetike, ose formën e orbitales atomike.

  • Me orbitale atomike nënkuptojmë hapësirën rreth bërthamës, në të cilën probabiliteti ose gjasae gjetjes së elektroneve është maksimale, respektivisht hapësira në të cilën elektronet kalojnë mbi 95% të kohës.


  • Vlerat e Numrit kuantik sekondar përcaktohen nga Numri kuantik kryesor dhe gjenden nga  l=0, 1, 2… (m-1)


  • Për numrin kuantik sekondar l=0, orbitalja atomike shënohet me “ s “
    Për numrin kuantik sekondar l=1, orbitalja atomike shënohet me “ p “
    Për numrin kuantik sekondar l=2, orbitalja atomike shënohet me “ d “
    Për numrin kuantik sekondar l=3, orbitalja atomike shënohet me “ f “

    m=1K    ->  l = 0s   ;     m=2L   ->   l = 0s, l = 1 p    ;      m=3M   ->  l = 0 s, l = 1p, l = 2d


  • Numri kuantik magnetik ( ml ) paraqet numrin e nën’nën’niveleve energjetike, ose orientimin në hapësirë të orbitaleve atomike.


  • Vlerat e numrit kuantik magnetik përcaktohen nga Numri kuantik sekondar dhe shtrihen nga ml = –l, 0, +l ; kurse numri I vlerave të Numrit kuantik magnetik përcaktohet me ekuacionin  ml = 2 ● l +1
    l = 0s   ->  ml=2 ● l +1 = 2 ● 0 +1 = 1                  -> l=0
    l = 1p  ->  ml=2 ● l +1 = 2 ● 1 +1 = 3                  -> l=-1; l=0; l=1
    l = 2d  ->  ml=2 ● l +1 = 2 ● 2 +1 = 5                  -> l=-2; l=-1; l=0; l=1; l=2
    l = 3f   ->  ml=2 ● l +1 = 2 ● 3 +1 = 7                  -> l=-3; l=-2; l=-1; l=0; l=1; l=2; l=3


  • Numri kuantik I spinit (ms) paraqet rrotullimin e elektronit rreth boshtit të vet dhe posedon dy vlera: 1/2 dhe – 1/2 për çdo vlerë të numrit kuantik magnetik.


  • Në bazë të katër numrave kuantikë, përfundojmë që numri maksimal I elektroneve që vendosen nëpër orbitalet e veçanta atomike është:
         -Në orbitalen “ s “ vendosen më së shumti 2 elektrone
         -Në orbitalen “ p “ vendosen më së shumti 6 elektrone
         -Në orbitalen “ d “ vendosen më së shumti 10 elektrone
         -Në orbitalen “ f “ vendosen më së shumti 14 elektrone


How to make MSN Messenger 7.0 7.5, Windows Live Messenger 8.0, 8.1, and 8.5 work:
 When You try to install These Versions of Windows Messenger, a pop-up will appear that says:
”A new Version is available. To continue You must install the newest Version of Windows Live Messenger” – And You will have two options: “Yes” and “No”. If You choose “No”, You will not be able to sign in to Your current Version of Windows Messenger. If You choose “Yes”, it will Re-Direct You to “Essentials – Windows Live” site. You can download and install the latest Version of Windows Live Messenger, WLM 2009, Including
Windows Live Call,
Windows Live Family Safety,
Windows Live Mail,
Windows Live Messenger,
Windows Live Photo Gallery,
Windows Live Writer.
But, these programs will slow down Your computer (If You have an old and a weak Computer). If You do not want to download the latest Version of Windows Messenger, follow this trick:
    -First, MAKE SURE “MSN Messenger” or “Windows Live Messenger” is Exited and NOT running.
    –
Right Mouse Click on Your current MSN Messenger or Windows Live Messenger, and select “Properties”.
    -Go to the “Compatibility” tab. You will se a box, “Compatibility Mode”.
    -Tick on “Run this Programs in Compatibility Mode for:”   -And select Windows 2000.
    -Click Apply, and then OK, and You are done!

Thank You for Your time. Copyright 2010 Ilirian Luta, PARACLETE333.
Program used to write this document, Windows Live Writer.


Para Martesës:

Ai     : Ah… Më në fund! Mezi po prisja.
Ajo   : A do që të iki?
Ai     : Jo! As që të të shkojë në mendje!
Ajo   : A më do?
Ai     : Sigurisht! Gjithmonë e më shumë!
Ajo   : A më ke tradhëtuar ndonjëherë?
Ai     : Jo! Ç’është kjo pyetje?!
Ajo  : A do të më puthësh?
Ai    : Sa herë të më jepet shansi!
Ajo  : A do të më qëllosh?
Ai    : Je e çmendur! Nuk jam unë asi lloj njeriu!
Ajo  : A mund të kem besim tek ty?
Ai    : Po.
Ajo  : Zemër…

Pas Martesës? –Thjesht lexoje tekstin nga poshtë, lart.